Phân lân là gì? Tác dụng của phân lân với cây trồng

Phân lân hỗ trợ bộ rễ phát triển chắc khỏe, giúp cây cứng cáp và chịu hạn tốt hơn. Bón lân đúng giai đoạn giúp cây sinh trưởng mạnh, cho chất lượng nông sản vượt trội.

Phân lân chính là nguồn năng lượng giúp bộ rễ phát triển vững chắc để nâng đỡ toàn bộ thân, cành, trái trên cây. Không có phân lân, cây sẽ khó hút được nước và các dưỡng chất thiết yếu, dẫn đến sinh trưởng yếu và năng suất khi thu hoạch sẽ hấp. Vì thế, hiểu được vai trò và tác dụng của phân lân chính là bước đầu tiên để bà con chăm sóc cây trồng hiệu quả. Trong bài viết này, Phân Bón Cà Mau sẽ giúp bà con nông dân hiểu chi tiết về phân lân cũng như những lợi ích thiết thực mà nó mang lại cho cây trồng ở từng giai đoạn phát triển.

Định nghĩa phân lân là gì? Phân loại các loại phân lân hiện nay

Phân lân là loại phân bón vô cơ cực kỳ quan trọng cho cây trong việc giúp hình thành bộ rễ, kích thích quá trình ra hoa và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Thành phần chính của phân này là phốt pho (P), một dưỡng chất thiết yếu giúp cây lớn nhanh, ra rễ mạnh, nuôi quả tốt hơn. Từ đó tăng năng suất trong trồng trọt cũng như có khả năng chống chịu mọi điều kiện thời tiết. Tùy theo nguồn gốc thành phần và khả năng hòa tan, phân bón chứa lân được phân thành các nhóm sau đây. 

Phân loại theo khả năng hòa tan 

Tùy theo mức độ hòa tan, phân lân được chia thành ba loại. Từ dễ tan như super lân, MAP đến ít tan như phân DAP, phân lân nung chảy. Và sau cùng là dạng khó tan như phân apatit, phân photphorit.

Phân loại theo nguồn gốc 

Thành phần chính của lân là phốt pho, được lấy từ nhiều nguồn khác nhau. Từ việc dùng trực tiếp từ quặng apatit trong tự nhiên cho đến qua chế biến công nghiệp, pha thêm các vi chất khác:

• Lân tự nhiên là các loại quặng được khai thác và xử lý nghiền mịn rồi bón trực tiếp cho cây.

• Lân hóa học là loại đã qua chế biến theo quy trình công nghiệp với hàm lượng P2O5 cao, ví dụ như Supe lân, DAP, phân lân nung chảy. Sản phẩm này có khả năng hòa tan tốt nên cây dễ hấp thu nhanh. Vì thế, các nhà vườn thường dùng nó để bón lót, bón thúc cho nhiều loại cây trồng, đặc biệt là cây ăn quả, cây công nghiệp.

• Lân vi sinh là sự kết hợp giữa lân và các chủng vi sinh vật phân giải lân khó tan trong đất. Từ đó giúp cải tạo đất, tăng khả năng hấp thụ lân tự nhiên, thân thiện với môi trường.

Tùy theo nguồn gốc, nguyên liệu sản xuất, phân lân sẽ được phân thành nhiều loại

Tác dụng của phân lân đối với các loại cây trồng

Phân bón chứa lân không chỉ giúp cây lớn nhanh mà còn mang lại nhiều lợi ích quan trọng khác. Cụ thể là những tác dụng dưới đây. 

• Kích thích ra rễ mạnh, ăn sâu và lan rộng, từ đó giúp cây hút nước và chất dinh dưỡng tốt hơn. Đây là tác dụng quan trọng với các cây con, đang trong giai đoạn trưởng thành. 

• Tăng khả năng đậu hoa, kết quả, đặc biệt với cây ăn quả, cây công nghiệp như cà phê, tiêu, cao su. Qua đó giúp đạt chất lượng nông sản tốt hơn với quả to, hạt chắc, màu sắc đẹp.

• Cải thiện sức đề kháng của cây, giúp cây chống chịu tốt với thời tiết khắc nghiệt và sâu bệnh. Nhờ vậy sẽ giúp nhà vườn tiết kiệm được nhiều khoản chi phí khi dịch bệnh cây trồng bùng phát. 

• Giúp phục hồi cây sau thu hoạch, duy trì sản lượng cho mùa kế tiếp.

Những dấu hiệu nhận biết cây trồng bị thừa và thiếu lân

Việc bón quá ít hay quá nhiều phân bón đều làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây. Để giảm thiểu điều này, bà con cần nắm các dấu hiệu nhận biết như sau:

Rễ cây bị teo tóp, có mùi thường là dấu hiệu cây đang thiếu lân

• Khi thừa lân, bộ rễ của cây sẽ bị cháy đen, teo tóp hoặc thối, có mùi hôi do lượng muối khoáng trong đất dư thừa. Phần lá sẽ có những đốm đỏ ở gân hoặc màu xanh đậm hơn, đầu lá bị cháy. Nhìn toàn cây thì còi cọc, chậm phát triển, có thể ra hoa sớm nhưng kém chất lượng, dẫn đến giảm năng suất thu hoạch. 

• Cây trồng thiếu lân có dấu hiệu rõ nhất là lá già chuyển màu tím đỏ hoặc tía, mép lá có xu hướng dựng đứng, một số trường hợp ngọn lá bị chết. Bộ rễ yếu đi, không ăn sâu vào đất, từ đó cây chậm phát triển, chồi non kém phát triển. Quá trình chín của quả cũng bị kéo dài, khả năng chống chịu sâu bệnh kém hơn.

Hướng dẫn cách sử dụng phân lân sao cho hiệu quả trong từng giai đoạn

Lân giúp cây ra rễ mạnh, đâm chồi khỏe và nuôi hoa, trái bền, nhưng hiệu quả chỉ thật sự rõ rệt nếu biết dùng đúng kỹ thuật ở từng giai đoạn phát triển. Vì thế, nội dung dưới đây sẽ hỗ trợ bà con biết cách ứng dụng phân lân vào cây trồng một cách tốt nhất.

Giai đoạn cây con

Ở thời điểm này, lân giúp cây con bén rễ nhanh và phát triển khỏe mạnh. Cách bón khá đơn giản, bà con chỉ cần trộn phân lân với phân chuồng hoặc phân hữu cơ khác để tăng hiệu quả hấp thụ, hạn chế lân cố định trong đất. Phân nên dùng lúc này là super lân với lượng khoảng 20 đến 30kg lân/ha, bón vào hốc hoặc theo hàng, gần khu vực rễ, thay vì rải đều lên bề mặt đất.

Giai đoạn sinh trưởng mạnh

Ở giai đoạn cây đang phát triển, bà con cần kích thích thân lá phát triển bằng cách dùng phân DAP hoặc NPK có hàm lượng P cao. Hàm lượng của các loại này cần phải cân đối nhau và phải được nên trộn đều trước khi bón cho cây trồng.

Giai đoạn ra hoa, kết quả

Tác dụng bón phân lân lúc này sẽ giúp hoa bền, đậu quả cao, hạt chắc và quả đẹp hơn. Loại phân bà con nên dùng là supe lân hoặc MAP để tăng năng suất trong trồng trọt.

Phân lân giúp tăng tỷ lệ ra hoa và đậu trái

Sau thu hoạch

Lúc này, việc bón phân lân sẽ giúp cây phục hồi nhanh sau khi đã thu hoạch. Cụ thể là giúp kích thích ra rễ nhanh, tái tạo lại chất dinh dưỡng cho mùa vụ sau đạt chất lượng tốt. Ngoài việc sử dụng lân vô cơ thì nên kết hợp với phân hữu cơ hoặc vi sinh để tăng hiệu quả cải tạo đất.

Nhận biết một số loại phân lân phổ biến trên thị trường

Trên thị trường hiện nay có khá nhiều loại phân bón chứa phốt pho nên bà con sẽ khó chọn. Thực tế thì các nhà nông, người làm vườn chỉ dùng phổ biến vài sản phẩm dưới đây. 

• Supe lân: Là sản phẩm phổ biến, dễ tan và thường dùng để bón lót và bón thúc cho cây.

• Lân nung chảy: Đây là loại tan chậm, dùng cho đất chua, nghèo dinh dưỡng.

• DAP (Diammonium Phosphate): Loại phân bón chứa đạm và lân nên dễ tan, đem hiệu quả nhanh trong giai đoạn cây đang phát triển. 

• MAP (Mono Ammonium Phosphate): Dạng phân tinh thể, thích hợp cho tưới nhỏ giọt.

• Phân lân vi sinh: Dùng để bổ sung vi sinh vật, cải thiện đất lâu dài.

Tùy theo nhu cầu bón, bà con sẽ chọn supe lân hay DAP

Câu hỏi thường gặp

Trong quá trình sử dụng phân lân, bà con thường gặp nhiều thắc mắc như bón lúc nào hiệu quả, liều lượng ra sao, cây có biểu hiện như thế nào nếu thiếu hoặc thừa lân. Những câu hỏi này tưởng nhỏ nhưng lại là chiếc chìa khóa giúp mở đúng cánh cửa dinh dưỡng cho cây. Dưới đây là phần giải đáp chi tiết, để bà con hiểu đúng, làm đúng khi bón lân cho từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng.

Tại sao bón lân rồi mà cây vẫn kém phát triển?

Nguyên nhân cây vẫn chậm phát triển dù là bón phân trong thời gian dài thường là do bón sai thời điểm hoặc sai cách, khiến lân bị rửa trôi, bay hơi. Trường hợp đất bị chua hoặc thiếu vi lượng như canxi, magie, kẽm… cũng khiến lân bị cố định trong đất, rễ không thể hấp thu được. Cách giải quyết tình huống này là bà con nên kết hợp bón lân với vôi hoặc phân hữu cơ để tăng hiệu quả hấp thu.

Nên bón phân lân vào thời điểm nào trong ngày để tốt nhất cho cây trồng?

Thời điểm tốt nhất để bón lân cho cây trồng trong ngày đó là sáng sớm hoặc chiều mát, khi đất còn ẩm. Bà con cũng cần tránh bón khi trời mưa to hoặc đất quá khô khiến phân bị trôi đi, rễ khó hấp thu dinh dưỡng từ phân.

Qua những phân tích của Phân Bón Nam King về phân lân và tác dụng, có thể thấy chất bón này vô cùng quan trọng đối với mọi loại cây trồng. Từ giai đoạn cây non đến phát triển, ra hoa kết quả để đạt năng suất cao và rất cần thiết cho cây phục hồi lại sau thu hoạch.